KategorilerUncategorized

ŞANLIURFA FISTIĞI ÇOK LEZETLİ

Şanlıurfa fıstığı yıllardan önce sofralara girmiş ve o günden bu yana akılarda Urfa fıstığı diye kalmıştır.
Fıstığı ilk olarak Eti’lerin yerleştikleri Güney Anadolu’da kültüre alınmış ve M.S. birinci yüzyılda Suriye valisi
Vitellus tarafından Roma’ya götürüldüğü Plinius tarafından bildirilmiştir. Fıstık buradan Afrika ve diğer Avrupa
ülkelerine yayılmış ve daha o çağlarda kral sofralarına girmiş olması, iyi kültür çeşitlerinin bulunduğunu ve meyve
değerinin bilindiğini göstermektedir. Ülkemizde yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında milattan en az 7 bin yıl
öncesine ait fıstık fosillerine rastlandığı ve bu meyvenin daha o dönemlerde insanlar tarafından tüketildiği
belirtilmektedir
M.Ö. 1800’lü yıllarda fıstık ağaçlarının Babil kralı Merodach-Baladan’ın bahçelerine dikildiği bildirilmiştir. Fıstık ile
ilgili ilk tarihi bilgilerin, Suriye’de M.Ö. 1. yüzyılda Poseidon tarafından yazıldığı ve fıstık kültürünün İspanya’ya ve
muhtemelen Roma İmparatorluğuna bağlı Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Yakın Doğu bölgelerine Flavio Pompeo
tarafından yayıldığı, bununla birlikte fıstık kültürünün Orta Asya’ya yakın olan antik Pers İmparatorluğunda
başladığı bildirilmektedir

Fıstığın anavatanı, kültür çeşitlerinin oluşum ve gelişim merkezi ve en önemli gen kaynağı, Küçük Asya, Kafkasya,
İran ve Türkmenistan’ın yüksek kısımlarını içine alan Yakın Doğu bölgesidir. Birçok yabani Pistacia türlerinin doğal
ve yaygın olarak bulunduğu Orta Asya gen merkezinde fıstık yetiştiriciliği günümüze kadar önemli bir gelişme
gösterememiştir. Türkmenistan’ın Afganistan ve İran sınırında bulunan Bathız Doğal Koruma Alanında 800 yıllık
erkek ve dişi fıstık ağaçları görülmüştür
Dünya fıstık üretiminde, ülkemiz İran ve A.B.D.’den sonra üçüncü sırada yer almakta ve bizden sonra Suriye
gelmektedir (FAO, 2010). İran ve A.B.D.’de sulu koşullarda ve çoğunlukla birinci sınıf tarım arazilerinde üretim
yapılırken, Türkiye ve Suriye’de tamamen kuru koşullarda ve çoğunlukla kıraç arazilerde üretim yapılmaktadır.
Ancak son yıllarda GAP projesi kapsamında sulama olanaklarının genişlemesiyle birlikte fıstık alanlarında
sulamanın yapılmaya başladığı görülmekte ve bu ilimizde en üst düzeye yaklaşmaktadır. Yine son yıllarda ilimiz
Şanlıurfa’da, yeni fıstık bahçeleri tesis edilmekte ve üretim alanlarımız hızla genişlemektedir. İran, A.B.D., Türkiye
ve Suriye, dünya fıstık üretiminin %90’ından fazlasını karşılamaktadır. İran, dünya fıstık üretiminin yarısından
fazlasını tek başına karşılamakta ve bunu %21.77’lik payla A.B.D. takip etmektedir. Ülkemiz ise 100 bin ton
ortalama üretimle dünya fıstık üretiminde %12.5’lik bir paya sahiptir.
Fıstık bahçelerinden iyi bir verimin alınabilmesi için bahçe içerisinde uygun tozlayıcılar bulundurulmalı ve uygun
çeşit seçimi yapılmalıdır. Bunun yanında yapılan budama, gübreleme ve sulama uygulamalarıyla da verim
artmaktadır. Fıstığın yoğun olarak yetiştirildiği Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki üreticiler, eskiden “zeytin
babadan, fıstık dededen kalmalı” anlayışına sahiptiler. Yani fıstık 20 yaşında meyve vermeye başlayıp 40-50
yaşlarında tam meyve verir inancı yaygındı. Halbuki günümüzde sulu koşullarda aşılı fidan ve uygun çeşitle bahçe
tesis edildiğinde, ağaçlar 3-4 yaşında meyve vermeye başlamakta ve gelir yönünden 10 yaşında sahibini memnun
edebilmektedir

 

KategorilerUncategorized

Urfa fıstık üretim alanlarında zirveye çıktı

Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK)’in verilerine göre, dekar başına fıstık üretimi alanlarında Şanlıurfa’da 2016’da 2019 tarihine kadar yüzde 24’lük bir artışla üretim alanlarını artırdı.

Fıstık üretimi alanlarında birinci sırada yer alan Şanlıurfa’da ölçülen dekar miktarı 2019’da 1 milyon 411 bin 482 dekarken, ikinci sıradaki Gaziantep’te dekar başına ölçülen üretim alanı 1 milyon 393 bin 759 oldu.

Şanlıurfa ve Gaziantep’i sırasıyla Siirt, Adıyaman, Kahramanmaraş ve Batman takip etti.